Gönderen Konu: Demiryollarında Deprem Uyarı Sistemi  (Okunma sayısı 4822 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Ömer Tolga Sümerli

  • Administrator
  • Site Özel Üyesi
  • *****
  • İleti: 1745
Demiryollarında Deprem Uyarı Sistemi
« : 01 Aralık 2008 / 11:31 »

Merhaba Değerli Arkadaşlarım.

Hepimizin bildiği gibi gibi demiryolları, ekonomik ve güvenli bir taşıma sistemidir. Bu sistemin, başta güvenli işleyebilmesi, pek çok teknoloji ve ince hesaplar gerektirir. Örneğin; raylarda oluşan ve zamanında farkedilmeyen ufak bir deformasyon, ileride büyük kazalara sebebiyet verebilmektedir. Periyodik bakım ve kontrollerin, zamanında ve titizlikle yapılması gerekmektedir. Rayların geometrisinin bozulmasının pek çok sebebi vardır. Bu sebeplerden biride deprem olarak bildiğimiz yer hareketleridir. Bu yazıda, pek çoğumuzun hatırlamak istemediği fakat, yağmur gibi, rüzgar gibi bir doğal olay olan depremlerin oluş esnasında, demiryolu trafiğini durdurmak veya güvenli bir hıza düşürmek suretiyle, olası ray, köprü veya viyadük deformasyonlarından en az hasarla etkilenerek, demiryollarında güvenliğin nasıl bir kat daha arttırıldığını anlatmaya çalışacağım.

Demiryollarında gelişmiş ülkeler arasında depremlerden en çok etkilenen ülke, hepimizin bildiği gibi Japonya’dır. Bu olayı doğal bir olay olarak gören japonlar, depremle yaşamayı öğrenmiş, buna karşı araştırmalar yaparak gerekli teknolojiyi geliştirmişlerdir. Tabi ki depremin olacağı gün ve saat halen bilinmez bir olgudur. Alınacak önlemlerin başında, kesin zamanı bilinemeyen bu doğal olayın, oluş esnasında güvenliği en üst düzeyde sağlamak gelmektedir. Japon Demiryollarında, bu konuyla ilgili araştırmalar halen sürmekte, hatta üniversiteler nezlinde tezler de hazırlanmaktadır. Günümüzde kullanılan ve halen gelişitirilmrkte olan bir sistemin ingilizce metnini aşağıdaki linkte gönderiyorum. Metin içerisindeki şekiller, sistemin çalışmasını anlamak amacıyla, ingilizce bilmeyen değerli arkadaşlarım içinde gayet açıklayıcıdır.

http://www.jrtr.net/jrtr43_44/pdf/f69_Ish.pdf

Depremlerin büyüklüğüne bağlı olarak yüzeyde meydana getirdiği deformasyonlar, pek tabi ki demiryolu sistemini de olumsuz etkilemektedir. Buna ülkemizden bir örnek vermek gerekirse, aşağıdaki resimler 17 Ağustos 1999 depremi sonrasında İzmit'de çekilmiştir.

                             
                                            Deprem sonrasında İzmit'ten geçen demiryolu hattındaki bozulma
Sistemden kaynaklanan geç iletişim sonucu, gece seyir halinde olan bir trenin, yukarıdaki resimde görülen şekildeki raylara girmesinin doğuracağı sonuçlar, hepimizin bilgisi dahilindedir. Bir de bu trenin hızlı tren olduğunu ve maksimum livre hızıyla seyahat ettiği düşünülürse, bu olay tam bir faciaya dönüşür. Benzer durum, köprü ve viyadükler için de geçerlidir. Raylarda kopma olmadığı müddetçe merkezi sinyalizyasyon, hasarlı bloğu kapatmaz.

Demiryollarında, deprem uyarı sistemleri iki şekilde çalışmalarına rağmen temelde aynı prensibi güderler. Biri, otomatik, diğeri ise deprem olduğu anda dispeçerin, seyir halindeki trenlere bilgi vermesi yoluyla olmaktadır. Elektrikli demiryolu sistemlerinde ilk düşünülen çalışmalar, merkezi elektrik sistemini kesmek yönünde olmuştur. Tabi ki başta hızlı trenler ve şehir içi raylı taşımacılık için düşünülen bu sistem,  dizelle çalışan konvansiyonel trenler için etkili olmamakta, bu trenlere erişimin hızlı bir şekilde sağlanması süreci gecikebilmektedir. Bu sorunun çözümü olarak, merkezi sinyalizyasyonun trenleri durdurması yolu seçilmiştir. Demiryolunun yakınından veya üzerinden geçtiği fay hatlarının olduğu bölgelerde, veya olası bir depremde etkilenecek bölgelerde, sinyal blok aralıkları sıklaştırılır. Böylece makiniste en kısa sürede durması veya deprem küçük şiddetliyse güvenli hızda gitmesi gerektiği bilgisi verilir. Burada önemli bir husus daha vardır. Proje aşamasında, demiryolu hattının geçtiği bölgelerin depremsellik bilgisi ve yer hareket şekilleri konusunda, hattı yapan firmanın, bu konuyla ilgili kurum ve buna bağlı olarak, jeofizik mühendisleriyle yer hareketleri konusunda titiz bir çalışma yapması gerekmektedir. Depremi oluşturan faylar çeşitlilik arzetmektedir. Yukarıdaki resimlerde görünen yanal kaymalara sahip faylar haricinde dikey hareket eden ve birbirinden uzaklaşarak çöküntüler oluşturan faylar da vardır. Demiryolu inşası sırasında, bu bilgilerin dikkate alınması ve ona göre önlem alınması gerekmektedir. İkinci bir husus ta, ulusal deprem izleme ağından gelen bilgilerin anlık olarak demiryolu trafik kontrol merkezine ulaştırılmasıdır. Yerleşim alanlarından uzak ve olası deprem üretebilen bölgelere, yeraltındaki hareketleri izlemek amacıyla sismometreler yerleştirilir. Deprem oluş anında, bu sismometrelerden gelen bilgiler ışığında depremin büyüklüğü ve oluş yeri tespit edilir. Bu bilgilerin anında demiryollarına nakledilmesi, depremin etkilediği bölgelerdeki tren trafiğini durdurmak veya küçük ya da orta ölçekli bir deprem ise, güvenli hıza düşürmek açısından çok önemlidir.
Bundan sonrası ise, tren trafik kontrol sistemine kalmıştır. Işıklı uyarı sistemlerinin haricinde, bu konuda günümüzde en etkili sistemin GSM-R olduğu bir gerçektir. Bu hayati bilginin, trene iletilmesi için bir sonraki blok sinyaline gelmesi beklenmez ve anında iletilir. Demiryollarında GSM-R teknolojisinin kullanılmasının farklı bir önemi daha ortaya çıkmaktadır. Bu teknolojinin kullanılmadığı hatlarda ise, yukarıda bahsedilen blok aralıkları dikkate alınarak, özellikle ATS sistemlerinin iyi çalışması gerekmektedir. Şunu unutmamak gerekir ki depremler sık yaşanan doğal olaylar değildir. Bu sebepten, mevcut sistemin periyodik bakımı ve uzun süreli sorunsuz çalışması önem arzetmektedir.
Ayrıca, yol bakım ve onarımları için de, bölgenin depremsellik aktivitesi önemlidir. Küçük ve orta ölçekli depremler, yolun geometrisinin sınır değerlere yaklaşmasını veya geçmesini etkileyecek faktörlerden biridir. Özellikle hızlı tren hatlarında, yol geometri değer aralıkları çok kısıtlı olduğu için, küçük yer hareketlerinde bile yolun titizlikle kontrol edilmesi gereklidir. Deprem uyarı sisteminden gelen yer hareket bilgileri ışığında, bölgeye yol kontrol ekibi gönderilerek yolun kontrol edilmesi, maksimum güvenlik sağlamaktadır.

Saygılarımla.
« Son Düzenleme: 22 Eylül 2015 / 17:52 Gönderen: Ömer Tolga Sümerli »
Çalışmadan, Yorulmadan, Üretmeden Rahat Yaşamak İsteyen Toplumlar, Önce Haysiyetlerini, Sonra Hürriyetlerini, Daha Sonra da İstiklal ve İstikballerinin Kaybederler.
                                                                                                              Mustafa Kemal ATATÜRK

Adk System Advertising


Çevrimdışı Ömer Tolga Sümerli

  • Administrator
  • Site Özel Üyesi
  • *****
  • İleti: 1745
2004 yılında Japonya'da Niigata depremi olarak bilinen 7.2 büyüklüğünde deprem meydana gelir. Depremin oluş anında, demiryolu deprem güvenlik sistemi trenleri otomatik olarak durdurmasına rağmen, 1 shinkansen treni viyadükte yavaşlarken raydan çıkmış, bu olayda ölen ya da yaralanan olmamıştır. Ayrıca bu büyüklükte ve treni raydan çıkaracak sarsıntıya rağmen, viyadüğün sapasağlam olması diğer bir dikkat konusudur.










Çalışmadan, Yorulmadan, Üretmeden Rahat Yaşamak İsteyen Toplumlar, Önce Haysiyetlerini, Sonra Hürriyetlerini, Daha Sonra da İstiklal ve İstikballerinin Kaybederler.
                                                                                                              Mustafa Kemal ATATÜRK


Paylaş delicious Paylaş digg Paylaş facebook Paylaş furl Paylaş linkedin Paylaş myspace Paylaş reddit Paylaş stumble Paylaş technorati Paylaş twitter
 


Demiryollarında Deprem Uyarı Sistemi Benzer Konular

Demiryolları Hava Tahmin Sistemi hizmete giriyor
Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan, demiryollarının güzergahlarında hava durumlarına ilişkin bilgil... Devamı...

Gösterim: 2026 - Yanıt: 1 - Başlatan:trenren
YHT Hatlarına Deprem Uyarı Sistemi Takılacak
TCDD Genel Müdürlüğü ile Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü, Yüksek Hızlı Tren (YHT) hatla... Devamı...

Gösterim: 2406 - Yanıt: 2 - Başlatan:Ömer Tolga Sümerli
Yol Çalışmasında Güvenlik İçin Tren Uyarı Sistemi (Türkçe Video)
Merhaba Değerli Arkadaşlarım,Yol çalışması sırasında, tren ve yol personelinin güvenliği için, uyarı sistemleri, güvenlik standa... Devamı...

Gösterim: 3850 - Yanıt: 6 - Başlatan:Ömer Tolga Sümerli
Yol Onarımı Güvenliği: Merkezi Sinyalizasyon İkazlı "Tren Geliyor" Uyarı Sistemi
 Değerli arkadaşlarım, trafiğin yoğun olduğu bölgelerdeki yol çalışmaları sırasında, olabilecek kazaların önlemi amacıyla, "tren... Devamı...

Gösterim: 2476 - Yanıt: 0 - Başlatan:Ömer Tolga Sümerli
Sürücülerimiz İçin Bazı Uyarılar
Aşağıdaki linkte yer alan videonun ilk bölümüne benzer bir videoyu TCDD kendi trenleri ile hazırlayıp televizyona reklam olarak ... Devamı...

Gösterim: 2080 - Yanıt: 1 - Başlatan:Muhammed GEMCİ