Yeniden Yapılanma > Yeniden Yapılanma

Demiryollarında özel sektör dönemi

(1/1)

karesi:

Demiryollarında özel sektör dönemi

2023'e kadar 55 milyar dolar yatırımın yapılacağı demiryolları özel sektöre açılıyor. Yeni dönemde özel sektör hem yolcu hem yük taşımacılığı yapacak. TCDD'nin yeniden yapılanmasının 21 Haziran'a kadar tamamlanması hedefleniyor... HÜLYA GENÇ SERTKAYA


DEMİYOLLARI özelleştirmesinde geri sayım başladı. 21 Haziran 2016'ya kadar TCDD'nin yeniden yapılandırılmasını tamamlayarak, demiryolu işletmeciliğini serbestleştirmek için kolları sıvayan hükümet, adımlarını sıklaştırdı. Yeniden yapılanma çalışmaları kapsamında "TCDD Ana Statüsü ve TCDD Taşımacılık A.Ş. Esas Sözleşmesi" 18 Nisan 2016'da Yüksek Planlama Kurulu (YPK) tarafından onaylanırken, TCDD ve TCDD Taşımacılık A.Ş.'nin görev yetki ve sorumlulukları yeni-den belirlendi. Yeniden yapılanmanın tamamlanmasının ardından demiryolu altyapı işletmecisi olarak TCDD, tren işletilecek hatlar, bu hatların özellikleri ve tren çizgilerine ait erişim ücretleri gibi konuları içeren şebeke bildirimini yayımlayacak. TCDD Taşımacılık A.Ş. ve diger özel sektöre ait demiryolu tren işletmecileri şebeke bildiriminin yayımlanması sonrasında "tren çizgisi" talebinde bulunacak ve uygun görülenlerle, demiryolu altyapısından yararlanılmasına dair şartları içeren erişim sözleşmesi imzalanarak, tren işletmeciliği yapılacak. Demiryollarında, erişim sözleşmesi kapsamında tren çizgilerinin kullanımı bir yıllığına tahsis edilecek. Tren çizgisi tahsisinde yolcu ve yük ayrımı yapılmayacak. Şebeke bildiriminde belirtilen ücret üzerinden demiryolu tren işletmecisine işletme hakkı şeklinde verilecek. Güzergahlara göre tren çizgilerinin tahsis ücretlerinde farklılıklar olabilecek. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım, demiryollarında özelleştirme çerçevesinde atılan adımları ve takvimini


Para Dergisi'ne açıkladı.


KALİTE YÜKSELECEK


1 Mayıs 2013'te çıkardıkları Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanunla TCDD'nin, demiryolu altyapı işletmecisi olarak yeniden yapılanması ve demiryolu tren işletmecisi olarak TCDD Taşımacılık A.Ş.'nin kurulmasının hüküm altına alındığını vurgulayan Bakan Yıldırım, bu düzenlemeyle özel sektöre de demir-yolu, tren ve altyapı işletmecisi olabilme imkanı getirdiklerini ifade etti. Yeniden yapılanma çalışmaları kapsamında TCDD Ana Statüsü ve TCDD Taşımacılık A.Ş. Esas Sözleşmesi'nin 18 Nisan 2016'da YPK tarafından onaylandığını vurgulayan Yıldı-nm, bu kararla TCDD ve TCDD Taşımacılık A.Ş.'nin görev yetki ve sorumluluklarının yeniden belirlendiğini kaydetti. Yıldırım, "Söz konusu sözleşme, eş zamanlı yaptığımız pek çok farklı demiryolu işinin bir bütünleyenidir. Bir tamamlayıcıdır. Biz bu anlamda Amerika'yı yeniden keşfetmiyoruz. Sözleşme ile sağlıklı, rekabetçi, hizmet kalitesi yüksek, güvenli bir ulusal demiryolu ulaşımı yanında, özel sektörün demiryollarına işletmeci olarak girmesiyle doğacak yan çarpan etkileri de göz önüne alındığında demiryollarının, her yönüyle daha hızlı gelişmesinin önü açılacaktır" ifadelerini kullandı.


ŞEBEKE BİLDIRİMLERİ


64. Hükumet programında, TCDD'nin yeniden yapılanması ve demiryolu işletmeciliğinin serbestleşmesinin 21 Haziran 2016 tarihinde bitirilmesinin öngörüldüğünü anımsatan Yıldırım, çalışmaların belirtilen takvime uygun olarak sürdüğünü ifade etti. TCDD'nin yapılanmasından sonra demiryolu altyapı işletmecisi olarak TCDD, tren işletilecek hatlar, bu hatların özellikleri ve tren çizgilerine ait erişim ücretleri gibi konuları içeren şebeke bildirimini yayımlayacağını dile getiren Yıldırım sözlerini şöyle sürdürdü: "TCDD Taşımacılık A.Ş. ve diğer özel sektöre ait demiryolu tren işletmecileri yayımlanan şebeke bildiriminden tren çizgisi talebinde bulunacak ve uygun görülenlerle, demiryolu altyapısından yararlanılmasına dair şartları içeren erişim sözleşmesi imzalanarak, tren işletmeciliği yapılacak."


YETKİ BELGESI ALINACAK


Özel sektörün demiryolu taşımacılığı yapabilmesi için bazı şartları yerine getirmesi gerekecek. Demiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğü'nce (DDGM) yayımlanan Demiryolu Araçları Tescil ve Sicil Yönetmeliği'ne göre işletmede kullanacağı araçları tescil ettirecek. Yayımlanma aşamasında bulunan taslak halindeki Demiryolu İşletmeciliği Yetkilendirme Yönetmeliği'ne göre ise, demiryolu yük ve yolcu taşımacılığı yetki belgesi alınması gerekeceğini vurgulayan Yıldırım, işletmecilerin emniyet konusunda da önemli yükümlülükleri olacağının altını çizdi. Yıldırım, "Yayımlanmış Demiryolu Emniyet Yönetmeliği'ne göre emniyet yönetim sistemlerini  kurarak DDGM'den emniyet sertifikası almaları gerekecek" dedi.


6-7 ŞİRKET BEKLENİYOR


Bakan Yıldırım, yapılan ön çalışmalar kapsamında özel sektörün demiryolu taşımacılığı yapma konusunda istekli olduğunu söyledi. Serbestleşme ile daha nitelikli ve daha verimli taşımacılık olacağına dikkat çeken Yıldırım, daha faz-la istihdam yapılacağını, ayrıca atıl kapasitenin de kullanılabileceğini kaydetti.
Yasal altyapı hazırlanırken üniversiteler, sivil toplum örgütleri, kamu ve özel sektör uzmanları ve bütün paydaşlardan görüşler alındığını dile getiren Yıldırım, serbestleşmeyi sağlayan ülkelerin deneyimlerinin süzgeçten geçirilerek Türkiye için en uygun görülen bir yasal düzenleme metninde mutabık kalındığını dile getirdi. "Elbette TCDD'nin yeniden yapılanmasını müteakip uygulamada ufak aksaklıkların olabileceğini varsayıyoruz" diyen Yıldırım, süreç içerisinde sistemin sağlıklı yapısına kavuşacağını dile getirdi. Yıldırım, sektörde yaptıkları araştırmalara göre ilk etapta en az 6-7 özel şirketin, demiryolu tren işletmecisi olma yönünde talepte bulunacağını düşündüklerini açıkladı.


BAZI HATLARA İLGİ ÇOK


Serbestleşmenin başlayacağı güzergahlara ilişkin açıklamalarda bulunan Yıldırım, belirlenmiş özel bir güzergah olmadığının altını çizdi. Yıldırım, bakım-onarım veya yenileme dolayısıyla kapalı olmayan ulusal demiryolu altyapı ağına dahil tüm hatların serbestleşme kapsamında işletmeye tahsis edilmesini düşün-düklerini vurguladı. Bugüne kadar özel sektörle yapmış oldukları görüşmelerde bazı hatlara teveccüh gösterildiğini gözlemlediklerini aktaran Yıldırım, bu konuyla ilgili olarak ellerinde somut bir talep ve tespit bulunmadığını söyledi.


"GERI KAZANILACAK"


Özel sektörün ilgi göstereceği güzergahlara ilişkin açıklamalarda bulunan Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTIKAD) Başkanı Turgut Erkeskin, ilk etapta Türkiye'nin AB ile mevcut trafiğinde demiryolu yenileme çalışmalarından kaynaklanan aksamalar nedeniyle karayoluna kayan yüklerin geri kazanılmasının hedefleneceğini vurguladı. Ayrıca Bakü-Tiflis-Kars demiryolu projesinin tamamlanması ile Türki Cumhuriyetler üzerinden Çin'e ulaşım imkanının da birçok dış ticaret firmasının sabırsızlıkla beklediği bir fırsat olduğunu söyleyen Erkeskin şunları kaydetti:
"Baku-Tiflis-Kars demiryolunun önemi sadece Türk dış ticaret firmalarını değil aktarma merkezi olarak kullanılacak limanlarımızı ve AB ile Çin'i Türkiye üzerinden bağlayacak lojistik işletmelerini de yakından ilgilendiriyor. Bu hat-tın tamamlanmasının Türki Cumhuriyetlerle yapılan taşımacılıkta yaşanan zaman kayıplarının önüne geçeceğinin ve Türk firmalarına rekabet anlamında fayda sağlayacağını söyleyebiliriz."


"IRAN ANLAŞMASI ÖNEMLI"


Ambargonun kalkması ile AB-Iran arası taşımalarda demiryolu taşımasının yaygınlaşacağını öngördüklerini belirten Erkeskin, ancak bu noktada hattın sağlıklı çalışması için atılacak iyileştir-me adımlarının yanı sıra, Van Gölü üzerinden geçiş yerine kesintisiz yeni bir demiryolu hattının inşa edilmesinin ve Iran ile yapılacak bir intermodal taşıma anlaşmasının Türkiye'nin elini güçlendireceğine inandıklarını ifade etti. Avrasya'nın köprüsü konumunda olan Türkiye'nin Çin ile Avrupa arasındaki ticaretten daha çok pay almasının Türkiye üzerinden hızla geçebilecek bir demiryolu koridoru sağlanması halinde mümkün olacağını ifade eden UTIKAD Başkanı Erkeskin, "Bu noktada Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu Hattı'nda Türkiye'deki eksik kalan kısmın tamamlanması, Boğaziçi'ni geçebilecek kesintisiz demiryolu bağlantısının yapılması ve böylece kıtaların demiryolu taşıması ile birbirine bağlanması gerekiyor. Ek olarak Iran ile kombine taşıma anlaşması yapma da, demiryolu taşımacılığının cazibesini artırabilir" diye konuştu.


TRANSIT YÜK TRAFIĞI


 Demiryollarının serbestleştirilmesi sürecinin 2013'ten bu yana lojistik gün-deminin en önemli maddelerinden biri olduğunu vurgulayan Erkeskin, serbestleştirilmeyle birlikte yüklerin düşük maliyetler ile taşınmasının önünün açılacağını ifade etti. Erkeskin, "Türkiye'deki demiryolu ağının güçlendirilmesi ve gerekli yurtdışı bağlantılarındaki eksik ka-lan hatların tamamlanmasının ardından transit yük trafiğinin de artması bekleniyor" dedi.


ÖZEL SEKTÖR TEŞVIK BEKLIYOR UTIKAD


Başkanı Erkeskin, demiryolları serbestleşme sürecinde özel sektörün beklentilerini de aktardı. Ekonomi Bakanlığının finansal teşvik ile ihracatçıların demiryolunu kullanmasını özendirebileceğine dikkat çeken Erkeskin, bunun Çin'in ticaretinde sürdürülebilirliği sağlamak için tercih ettiği bir yöntem olduğunun altını çizdi. Bu yöntem ile Çin'in demiryolu ağını güçlendirmekle birlikte demiryolu taşımacılığının tercih edilmesini sağlayabildiğine dikkat çeken Erkeskin şunları söyledi: "Çin bu uygulaması sayesinde hem demiryolu ile para kazanıyor hem de mevcut denizyolu taşımacılığına ek olarak yeni seçenekler oluşturuyor ve Avrupa pazarına denizyoluna kıyasla daha hızlı erişim imkanı sağlamış oluyor. Çin, AB pazarı ile denizyolu haricinde hava-yolu ile çalışıyor ancak bu yeterli değil. Karayolu taşımacılığı mesafenin uzaklığı ve mevcut koşullar nedeniyle tercih edilmiyor. Ancak demiryolu ile güçlendirilen intermodal taşımacılık sayesinde transit yükün artacağını da öngörmek mümkün."


"EN BÜYÜK EKSİKLİK MASTER PLAN"


Erkeskin'e göre demiryollarının serbestleştirilmesi sürecinde en büyük eksiklik "Lojistik Master Planı"nın henüz hayata geçirilememiş olması. Bakanlığın altyapı geliştirmeye yönelik çalışmasında Lojistik Master Planı dikkate alması gerektiğini vurgulayan Erkeskin, "Master Plan ihalesi tamamlanmak üzere, ancak planın hazırlanmasının yaklaşık iki yılda tamamlanacağı öngörülüyor. Bu kapsamda lojistik merkezlerin yer seçimi ve planlaması ile boğaz geçişin-deki alternatiflerin bu master plan çerçevesinde tasarlanması gerekiyor. Demiryolu taşımacılığının gelişmesi için en önemli adımlardan biri de kuşkusuz OSIfieri ve diğer sanayi kümelenmelerini limanlara bağlayan demiryolu hatlarının tamamlanması" ifadelerini kullandı.


"YOLCU VE KARGO AYRISTIRILMALI"


Özel sektörün geçmişten gelen alışkanlıkla lokomotif ve vagon (taşıma) işletmeciliği ile yetineceğini ileri süren Lojistik ve Taşıma Hukuku Derneği Yönetim Kurulu Başkanı ve İstanbul Üniversitesi Ulaştırma Lojistik Fakültesi Lojistik Hukuku Öğretim Üyesi Yrd. Dr. Turkay Özdemir, sektörün başarısı için denizyolu ve limanlarla, hava-alanı ve önemli karayolu terminalleri ile entegre demiryolu terminal ve istasyonlarının geliştirilmesinin zorunlu olduğunu vurguladı. Özdemir, deniz yolu demiryolu-karayolu bağlantıları ve aktarmaların sağlıklı yapılabildiği lojistik merkezlerin kurulması halinde demiryolu taşımacılığına ilginin artacağını ifade etti.



Erol ÖZÇELİK / Türkiye Nakliyeciler Derneği (TND) Yönetim Kurulu Başkanı

"Haksız rekabeti önler" [/b]

Demiryollarında serbestleşme taşımanın her moduna katkı sağlar.İstasyon, aktarma merkezi ve yarış noktalarında yapılanma eksikliği var; özellikle parsiyel taşımada faaliyet gösterenler için katkı şu aşamada yetersiz. Bunlar zamanla çözüldüğünde bize de katkısı olur ve maliyetlerimizi düşürür. Demiryolları çimento, demir, hammadde taşımasında fiyatları düşürür. Karayolları ise ilaç, gıda, konfeksiyon ve kırtasiye gibi malların taşınmasında avantajlı. Demiryolu taşımacılığının bütün Türkiye'ye yayılması durumunda karayolu taşımacılığının yükü yüzde 50 azalır. Demiryolu taşımacılığı maliyetleri çok düşük olduğu için haksız rekabeti önleyecektir. Özel sektöre, esnafa ve sanayiciye fayda sağlayacağı kanaatindeyiz.

55 milyar dolarlık yatırım yapılacak

2003-2015 yılları arasında demiryolu sektörüne toplam 50.1 milyar TL yatırım yapılırken, demiryollarında 2023 hedeflerine ulaşmak için 55 milyar dolar yatırım yapılması hedefleniyor. Ankara-Eskişehir-İstanbul, Ankara-Konya ve Konya-İstanbul YHT hatları işletmeye açılırken, Ankara-Sivas, Ankara-İzmir, yüksek hızlı demiryolu hatlarının inşası ise devam ediyor. Yüksek hızlı demiryolu projelerinin yanı sıra hem yolcu hem de yük taşımacılığı yapılabilecek 200 km hıza uygun çift hatlı, elektrikli ve sinyalli hızlı demiryolu projeleri gerçekleştiriliyor. Halen, Konya-Karaman ve Bursa-Bilecik hızlı tren hattı inşası devam ederken, pek çok hatta hızlı yeni demiryolunun projelendirme ve ihale süreçleri sürüyor. TCDD hatlarının yüzde 85'inin yenilenmesi tamamlanırken, kalan bölümün yenilenmesi için çalışmalar sürüyor. Demiryolu sektörünün 2023 hedefleri şöyle tanımlanıyor: "3 bin 500 km yüksek hızlı demiryolu, 8 bin 500 km hızlı demiryolu ve bin km konvansiyonel demiryolu olmak üzere 13 bin km demiryolu yapılarak toplam 25 bin km demiryolu uzunluğuna ulaşılması, 4 bin 400 km'lik hat yenilemesi yapılarak tüm hatların yenilenmesinin tamamlanması, demiryolu taşımacılık payının; yolcuda yüzde 10'a ve yükte yüzde 15'e çıkarılması, demiryolu sektörünün serbestleşme sürecinin tamamlanması."

Bir yıllığına tahsis

Demiryollarında, erişim sözleşmesi kapsamında tren çizgilerinin kullanımı bir yıllığına tahsis edilecek Tren çizgisi tahsisinde yolcu ve yük ayrımı yapılmayacak. Şebeke bildiriminde belirtilen ücret üzerinden demiryolu tren işletmecisine işletme hakkı şeklinde verilecek. Güzergahlara göre tren çizgilerinin tahsis ücretlerinde farklılıklar olabileceğini söyleyen Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, tahsisi süresinde ise değişiklik olmayacağını vurguladı. Altyapı işletmecisi tarafından muhammen bedellerin belirlenmesinde ulusal demiryolu ağlarında işletilecek tren çizgileri erişim ücretleri ile hat bakım—onarım ve işletme maliyetleri göz önüne alınacak. Muhammen bedeller, TCDD Genel Müdürlüğü'nün uygun görüşüyle şebeke bildiriminde yayımlanacak.

Yolcu ve yük ayrımı olmayacak

Şebeke bildirimi ile ilgili çalışmalar TCDD ve Demiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından ortaklaşa yürütülüyor. TCDD tarafından hazırlanan şebeke bildirimi DDGM tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girecek. Şebeke bildiriminin ilan edilmesinin ardından tüm şebeke erişime açılacak. Tren çizgileri tahsisi, "şebeke bildirimine" göre yapılacak. Bir sonraki yılın tren çizgileri tahsisi, bir önceki yılda yayımlanan şebeke bildirimine müteakip toplanan tren çizgileri taleplerinin değerlendirilmesi sonucu belirlenecek. Serbestleşme sürecinin gereksinimi doğrultusunda 2016- 2017 yılları için ayrı bir takvim uygulanacak. TCDD'nin yeni dönemde, hem demiryolu altyapı işletmecisi hem de TCDD Taşımacılık A.Ş. adıyla demiryolu tren işletmecisi olarak yapılanacağını söyleyen Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, "TCDD Taşımacılık A.Ş. diğer özel demiryolu tren işletmecileriyle aynı statüde olacak ve tren çizgileri tahsisi için TCDD'den talepte bulunacak" dedi.
28 PARA HAFTALİK EKONOMI DERGISI 15- 21 MAYİS 2016



karesi:
Sizin düşünceniz nedir.


Söylenenler hayal mi yoksa gerçek mi?

Navigasyon

[0] Mesajlar

Tam sürüme git
Seo4Smf 2.0 © SmfMod.Com | Smf Destek